Agios Mamas

Agios Mamas is een klein traditioneel kapelletje op Naxos, gewijd aan de heilige Mamas, een Grieks-orthodoxe martelaar die overal op de Cycladen wordt vereerd. De kerk ligt in het centraal-oostelijke deel van het eiland, landinwaarts ten opzichte van de kustdorpen, en is een typisch voorbeeld van het soort bescheiden plattelandskapelletjes dat het landschap van Naxos siert.

Wat je kunt verwachten

Het kapelletje is een eenvoudig witgekalkt bouwwerk, kenmerkend voor de Cycladische kerkelijke bouwkunst. Binnen vind je iconen van de heilige Mamas, vaak afgebeeld met wilde dieren – hij is de beschermheilige van de herders en wordt van oudsher weergegeven met een leeuw of een lam. Het interieur is sober, met een kleine iconostase en kaarsenstandaards. Het is een kapelletje dat nog in gebruik is, dus de plaatselijke bevolking kan het nog altijd bezoeken voor persoonlijk gebed en voor de viering van de naamdag van de heilige.

Hoe kom je er

Agios Mamas ligt op coördinaten die het in het binnenland van het eiland plaatsen, waarschijnlijk bereikbaar via het netwerk van landwegen dat de bergdorpen van Naxos met elkaar verbindt. Vanuit Naxos-stad (Chora) rijd je in zuidoostelijke richting naar de dorpen Glinado of Galanado, en volg je vervolgens de plaatselijke bewegwijzering of vraag je in een nabijgelegen kafeneion naar de precieze afslag. Een auto of scooter is onmisbaar – er is geen openbaar vervoer naar zulke afgelegen kapelletjes.

Tips voor je bezoek

• Kleed je bescheiden: schouders en knieën bedekt, zoals in elke Grieks-orthodoxe kerk.
• Controleer de deur: kleine plattelandskapelletjes zijn overdag vaak open, maar niet altijd. Is hij op slot, dan kun je nog steeds genieten van het exterieur en de omgeving.
• Neem een kaars mee: als je er binnen een wilt aansteken, koop de kaarsen dan van tevoren in een winkel in het dichtstbijzijnde dorp.
• Respecteer de stilte: dit is een gebedsplaats, geen toeristische attractie. Praat zacht en fotografeer discreet.

De heilige

De heilige Mamas wordt in de orthodoxe traditie gevierd op 2 september. Volgens de hagiografie was hij een kluizenaar en martelaar uit de 3e eeuw, afkomstig uit Cappadocië, die tussen wilde dieren leefde en door hen werd beschermd. Op Naxos en andere Griekse eilanden liggen de aan Mamas gewijde kapelletjes vaak in landelijke of pastorale omgevingen, wat zijn band met de herders en het platteland weerspiegelt. Als je rond zijn naamdag langsgaat, tref je het kapelletje misschien vers gewit en met bloemen versierd door de plaatselijke gemeenschap aan.

Wat is er in de buurt

Het centraal-oostelijke deel van Naxos herbergt een cluster traditionele dorpen – Glinado, Galanado en Sagri – die elk de moeite van een bezoek waard zijn vanwege hun Venetiaanse torens, olijfgaarden en rustiger tempo. Ook de archeologische vindplaats van Gyroulas (een vroeg-Cycladische nederzetting) ligt in dit gebied, evenals verschillende andere kleine kapelletjes en Byzantijnse kerken die over het landschap verspreid liggen.